Nieuws van de Stichting

Nieuws van de stichting:

• Standpunt Landgoedeigenaren m.b.t. Rijnlandroute
• Problemen door hoogfrequent spoorvervoer
• Verjonging Overpark
• Steun Deldense bevolking plan Rondweg
• Plan Traverse Dieren
• Vereenvoudigd plan Rondweg Delden biedt veel voordelen
• Lanen overpark hersteld en verjongd
• Twickel start 1^e fase herstel overpark
• Verslag symposium in kasteel Twickel over stadsranden
• Restauratie historische muren Hof te Dieren
• Discussie over Rijnlandroute in cruciaal stadium
• Nieuwe beheerder Twickel Zuid en Lage/Brecklenkamp
• Umfassungsweg open
• Van de rentmeesterij: Pact van Twickel
• Krudopbrug blikvanger Umfassungsweg
• Herstelplan Overpark
• Mountainbikeroute
• Boek Tussen twee tijden
• In Memoriam Christian Castell

Het moment waarop de provincie een keuze moet maken voor een tracé voor de Rijnlandroute nadert. Met het oog daarop is er een brochure verschenen waarin het standpunt van de landgoedeigenaren is verwoord.

Brochure Rijnlandroute

Van de rentmeesterij

Hoogfrequent Spoorvervoer brengt oosten van het land zwaar in de problemen.

Sommige problemen keren met een zekere regelmaat terug en dwingen ons tot actie. Bij Twickel gaat het dan vaak om de infrastructuur. Het landgoed Twickel ligt nu eenmaal op de Oost-West as, de kortste verbinding van de Randstad met Berlijn en verder. Ruim 10 jaar geleden konden wij een zucht van verlichting slaken omdat minister Netelenbos besloten had geen goederenspoorlijn door Oost-Nederland aan te leggen. Door de uitbreiding van de Rotterdamse haven en het besluit om de spoorlijnen in de Randstad vrij te maken voor personentreinen (“Hoogfrequent Spoorvervoer”) zijn de plannen voor de goederenspoorlijn weer uit de kast gehaald.

Voor 2030 houdt men rekening met 98 goederentreinen die door Oost-Nederland naar Oldenzaal moeten. Wegens geldgebrek denkt men dat over het bestaande spoor te doen. Stelt u zich deze route eens voor: dwars door plaatsen als Arnhem, Velp, Dieren, Brummen en Zutphen. Vandaar is er de keuze tussen de route over Deventer, Almelo, Borne en naar Hengelo of de “Twentekanaallijn” van Zutphen langs Lochem en door Goor en Delden naar Hengelo. Als je doordenkt wat het betekent om bijvoorbeeld de spoorlijn door Delden geschikt te maken voor dit intensieve gebruik dan wordt een belangrijk deel van de bebouwde kom onleefbaar. De enige afdoende oplossing zou ondertunneling van de vele bebouwde gebieden zijn maar daar ontbreekt het geld voor. De angst die bij landgoedbeheerders leeft is dat men deze problemen denkt op te lossen door nieuwe spoortrajecten aan te leggen om de bebouwde gebieden heen. Hoe zou je dat in het geval van Delden willen doen? Dat kan niet iets anders betekenen dan een enorme aanslag op het landgoed Twickel. In Dieren en andere plaatsen speelt precies hetzelfde probleem.
Het is mijn overtuiging dat zo’n aantal goederentreinen onmogelijk over bestaand spoor door Oost-Nederland kan worden geleid. De enige geschikte oplossing is het doortrekken van de Betuweroute door dun bevolkt gebied richting Duitsland. Laten we dit probleem in Europees verband oplossen. Het gaat tenslotte ook om internationaal goederenvervoer.
Hopelijk hebben velen van u de gelegenheid aangegrepen om te reageren op de startnota voor dit onzalige plan met de mistige titel “Notitie Reikwijdte en Detailniveau”.

Albert Schimmelpenninck

Uit: Twickelblad voorjaar 2012

Terug

Verjonging Overpark zichtbaar

De trouwe bezoekers van het landgoed hebben het gemerkt; in de afgelopen maanden zijn er in het Overpark verschillende bomen gekapt, om plaats te maken voor nieuwe aanplant. De werkzaamheden maken onderdeel uit van het herstel van het Overpark, zoals uitvoerig omschreven in de recente winteruitgave van het Twickelblad.

Meest in het oog springend is de kap van 225 jaar oude eiken aan de Twickelerlaan. Van de twintig gevelde bomen was de helft in een dermate slechte conditie dat kap onvermijdelijk was. De andere bomen hadden nog enkele jaren mee gekund, maar om het laanbeeld tussen het kasteel en erve Braamrot gelijk goed te herstellen, is gekozen voor een complete vernieuwing.  In totaal zijn er aan de Twickelerlaan 120 eiken geplant. De hele klus is door de eigen medewerkers van Twickel in de maand januari uitgevoerd, een knappe prestatie.

In het kader van de laanverjonging  is ook de Sequoia tegenover het kasteel geveld. De boom, die ook niet gezond bleek te zijn , zou een aantal nieuwe eiken verdringen. Deze boom werd in 1982 aan het bestuur van Twickel aangeboden als dank voor de gastvrijheid die Twickel in dat jaar bood aan een expositie over het Overijssels Landschap en dat van Twickel in het bijzonder. De sequoia werd aangeboden door de besturen van het Nuts Departement Delden en van de Stichting Het Overijssels Landschap. Twickel onderzoekt of het mogelijk is elders een opvolger te planten.

Dit voorjaar worden er langs de Hengelosestraat aan de Deldense kant van de Rondweg 80 nieuwe eiken geplant. Hiermee wordt de begrenzing van het park beter gemarkeerd. Als de vleermuizen deze nieuwe trekroute van de stad richting het jachtgebied in de Twickeler bossen hebben ontdekt, worden langs de parallelweg van de Rondweg  bomen verwijderd.

Tegenover de Landgoedwinkel zijn aan weerszijden van de nieuw aangelegde Eysincsdijk in november en december in totaal 300 eiken geplant. De komende maanden zullen aan de Kooidijk 500 nieuwe beuken worden geplant. Afgelopen najaar zijn hier al oude bomen geveld.

Martin Steenbeeke

Uit: Twickelblad voorjaar 2012

Terug

Deldense bevolking steunt versoberd plan Rondweg

Het plan om de Rondweg bij Delden beter in te passen in de omgeving, kan rekenen op steun vanuit de bevolking. Dat bleek tijdens een informatiebijeenkomst op 19 januari. Veel Deldenaren staan positief tegenover de maatregelen die de barrièrevorming van de provinciale weg moeten verminderen.

De informatieavond was belegd door de Stichting Twickel om te peilen hoeveel draagvlak er is onder de bevolking. Uit de grote belangstelling - ongeveer 150 belangstellenden waren naar ’t Hoogspel gekomen – bleek dat het plan leeft. Rentmeester Albert Schimmelpenninck, landschapsarchitect Michael van Gessel en Frans Suurmond van de provincie Overijssel gaven een toelichting op de voorgestelde aanpassing. De provinciale weg N346, die aanvankelijk langs de zuidkant van Delden was geprojecteerd, staat niet ter discussie, gaf Van Gessel aan. Maar in de huidige brede vorm is de weg volgens hem nu wel “een heel erg grote inbreuk op het landschap.” Een reeks van maatregelen moet het ruimtebeslag verkleinen, waarbij tevens de verkeersveiligheid wordt verbeterd. Onder meer de taluds worden versmald, een lus bij de afslag bij Delden-West verdwijnt en beplanting wordt verwijderd. Door de aanleg van nieuwe (voetgangers)bruggen worden verbroken verbindingen tussen Twickel en het centrum van Delden hersteld. In het Twickelblad winter 2011 is het plan uitvoerig toegelicht.

Verschillende aanwezigen maakten van de gelegenheid gebruik om vragen te stellen. Deze gingen onder meer over het technische ontwerp, de planning van de werkzaamheden, verkeersveiligheid en de huidige geluidsoverlast. Vooral de bewoners van de appartementen in de Stadshagen dringen aan op een lagere maximum snelheid op de Rondweg ter hoogte van de bebouwde kom van Delden en toepassing van geluidsarm asfalt. Ook werden er suggesties gedaan om de taluds niet te hoog te maken zodat het omliggende landschap vanaf de weg nog zichtbaar is. Een aantal aanwezigen vroeg zich af of de nieuwe brug in het verlengde van de Twickelerlaan ook geschikt kan worden gemaakt voor fietsers. Ook werden er suggesties gedaan om de financiering rond te maken, door bijvoorbeeld sponsoring of hulp in natura.

Het benodigde geld – circa 10 miljoen euro – moet grotendeels door de provincie op tafel worden gelegd. Idealiter worden de werkzaamheden aan de Rondweg gecombineerd met groot onderhoud dat in 2013 en 2014 is gepland, gaf Frans Suurmond namens de provincie aan. “Het zou jammer zijn als we die kans zouden missen”, aldus Suurmond. Op 4 april moet het provinciaal bestuur een uitspraak doen over het beschikbaar stellen van de nodige middelen om het plan verder uit te werken.

Gezien de grote belangen die ermee gemoeid zijn, verwacht de stichting Twickel dat ook anderen, zoals de gemeente Hof van Twente, financieel zullen bijdragen. Het college van B & W van de gemeente Hof van Twente is echter minder enthousiast dan de provincie. Rentmeester Schimmelpenninck hoopt dat die houding onder invloed van de bevolking verandert. “En daarom is een groot draagvlak voor de aanpassing zo belangrijk.” Schimmelpenninck riep de aanwezigen op om in navolging van de Vrienden van Twickel en de Stadsraad hun steun uit te spreken voor het inpassingplan, en zich waar mogelijk actief in te zetten. Van de 150 aanwezigen vulden 80 belangstellenden na afloop een formulier in. Van hen gaven 79 personen aan het plan te ondersteunen; 27 willen zich er actief voor inzetten. Stichting Twickel zou het toejuichen als er op korte termijn een plaatselijke werkgroep actief wordt.

Martin Steenbeeke

Uit: Twickelblad voorjaar 2012

Terug

Plan Traverse Dieren: unieke kans voor parkherstel landgoed Hof te Dieren

Met diverse infrastructurele maatregelen worden de veiligheid en doorstroming van de provinciale weg in Dieren verbeterd. Twickel ziet kansen om oude verbindingen te herstellen en Hof te Dieren uit te laten groeien tot een aantrekkelijk wandelpark.

Het Hof te Dieren ligt, zoals veel buitenplaatsen en landgoederen langs de Veluwezoom, precies op de grens van hoog naar laag, van droog naar nat, van voedselarm naar voedselrijk. Vanzelfsprekend om gebruik te kunnen maken van de voordelen van beide landschappen. Deze ligging is niet alleen cultuurhistorisch en landschappelijk maar ook ecologisch van grote betekenis en dient dan ook zoveel mogelijk gerespecteerd en waar mogelijk versterkt te worden.

Het project “Hart van Dieren” was in 2006 aanleiding voor de Stichting Twickel om een eigen visie te formuleren met betrekking tot de ruimtelijke ontwikkeling van het “Overpark” en de lanen in de directe omgeving van het Hof te Dieren. Voor het “Huispark” is reeds in 2000 een herstelplan gemaakt, dat inmiddels grotendeels is uitgevoerd. Daarnaast is Twickel bezig met het ontwikkelen van een passend hoofdgebouw op de historische huisplaats waar vanaf de Middeleeuwen verschillende voorgangers hebben gestaan. Sinds het hoofdgebouw op het eind van de Tweede Wereldoorlog is afgebrand mist het park node zijn middelpunt.

Het project “Hart van Dieren” werd te kostbaar en is afgeblazen. Gelukkig zijn er wel genoeg middelen voor het versoberde plan “Traverse Dieren”. Dit voorziet eveneens in een grote verbetering voor het Hof te Dieren. Het bundelen van de aanwezige infrastructuur, het verkeersluw maken van de Doesburgsedijk en het realiseren van een ecoduct is uit ruimtelijk, landschappelijk en recreatief oogpunt pure winst. Waar wij ons in onze visie op het landschap vooral op geconcentreerd hebben is de landschappelijke inpassing van de nieuwe weg, het herstellen van oude verbindingen en de herinrichting van het landschap. Het oorspronkelijke plan voorzag ook in een ecoduct. Dit is vanwege de hoge kosten wegbezuinigd. Wel zullen voor kleinere dieren tunnels worden geplaatst.

Herstel landschapspark

Aan het eind van de negentiende eeuw heeft E.D. Petzold een plan voor Hof te Dieren gemaakt dat vooral gestalte kreeg in de aanplant van grote boompartijen in het Paardenbroek gelegen aan de zuidzijde van het Huispark en het Overpark aan de noordzijde van het Huispark. De huidige provinciale weg loopt hier sinds de 50-er jaren diagonaal doorheen waardoor het fraaie gebied sterk versnipperd is en het niet aantrekkelijk meer is om er te wandelen. Na uitvoering van het plan Traverse Dieren zal de hoofdroute langs de spoorlijn lopen en kan het oude tracé van de Arnhemsestraatweg een functie krijgen voor het langzaam verkeer. Hierdoor kan de relatie met het Huispark hersteld worden en kan het uitgroeien tot een aantrekkelijk wandelpark vanuit Dieren.

In het plan worden de boomgroepen en de laanbeplanting langs de Arnhemsestraatweg hersteld (gedeeltelijk al geschied) en wordt een rondgang door het Overpark mogelijk gemaakt. Aan de noordzijde van de spoorlijn worden vier nieuwe boomgroepen, zogenaamde clumps, toegevoegd om de landerijen en het bosgebied op de oostflank van het Veluwemassief ook visueel bij Hof te Dieren te betrekken

Verbinding met de bossen rond de Carolinaberg

Het Overpark is aan oost- en westzijde altijd ingekaderd geweest door lanen. Aan de westzijde de Boswachtersallee en aan de oostzijde de Oostlaan. Verder naar het westen liggen nog de Lange Juffer en de Hofstetterlaan. Al deze 4 lanen hadden een spoorwegovergang zodat het bosgebied rond de Carolinaberg dat tot hetzelfde landgoed behoort goed bereikbaar was. Inmiddels is de spoorwegovergang van de Oostlaan opgeheven. In de toekomst zal alleen de spoorwegovergang van de Hofstetterlaan blijven bestaan. Om de verbinding met het bosgebied zo goed mogelijk in stand te houden, stellen wij voor een voetgangersbrug te realiseren ter hoogte van de Boswachtersallee.

Dieren krijgt fraaie entree

De Oostlaan is grotendeels verdwenen en zal, gezien de infrastructurele plannen aldaar, niet meer in die vorm hersteld kunnen worden. Hier stellen wij voor om de ligging van de voormalige laan zichtbaar te maken door alle gronden ten oosten van deze lijn in te planten met beuken of eiken. Daarmee ontstaat, vanuit het westen gezien, visueel een duidelijke en rechte groene wand, zoals voorheen de laan vormde. Vanuit Dieren gezien kijkt men onder de bomen door richting het parklandschap. De westelijke stadsrand van Dieren krijgt daarmee een parkachtige allure.

Ruim baan voor wandelaars en fietsers

De Doesburgsedijk wordt voor alle verkeer behalve het langzame verkeer afgesloten. Daarmee kan de weg op de dijk versmald worden ten gunste van het landschap en de natuur. De uiterwaarden worden daarmee aanmerkelijk rustiger hetgeen de fauna ter plekke zeer ten goede zal komen. Door het smaller worden van de verharding zal de gronddruk op de vervallen Koningsmuur sterk verminderen zodat de restauratie van dit monument eindelijk kan worden voltooid.

Dieren-Zuid blijft bereikbaar via een aansluiting op de afslag Dieren-West van de provinciale weg. Het beperkte plaatselijke verkeer zou bij voorkeur via de bestaande weg over het schoolterrein op deze rotonde moeten uitkomen. Het relatieve nadeel van een weg langs de hoofdtoegang wordt in deze visie ruimschoots gecompenseerd doordat de school aan de westzijde dan in het parklandschap komt te liggen zonder enig autoverkeer. Een andere mogelijkheid is de aansluiting aan de westzijde van de school te leggen en wel langs het oorspronkelijke tracé van de Oostlaan.

De Arnhemsestraatweg wordt in ere hersteld en wordt de verbinding tussen Ellecom en Dieren voor langzaam verkeer. Historisch gezien liep hier ook altijd de verbinding.

Dit landschapsplan is de inzet van de Stichting Twickel bij het project Traverse Dieren. Dit is zeer de moeite waard want het gaat om een gebied met grote cultuurhistorische, landschappelijke en ecologische waarde en daarmee een grote betekenis voor ons allen en de bewoners van Dieren in het bijzonder.

Michael van Gessel, landschapsarchitect
Albert Schimmelpenninck, rentmeester

Uit: Twickelblad voorjaar 2012

Terug

Vereenvoudigd plan Rondweg Delden biedt veel voordelen

Er is een nieuw plan gemaakt voor de Rondweg bij Delden. Door onder meer de taluds steiler te maken, beplanting te verwijderen en voetgangersbruggen aan te leggen moet de weg een minder grote barrière vormen tussen het landgoed en het centrum van Delden.

In 2003 maakte landschapsarchitect Michael van Gessel in samenwerking met de Provincie Overijssel een plan om de Rondweg Delden (N346) beter in te passen en de verbroken verbindingen tussen Twickel en het centrum van Delden te herstellen. Een belangrijke ingreep was het verdiepen van de weg waar deze op dit moment nog op of boven het maaiveld ligt. Daardoor zouden alle verbroken verbindingen op maaiveldniveau hersteld kunnen worden. Dit plan haalde echter de eindstreep niet omdat de kosten (ca 30 miljoen euro) te hoog waren.

Pact van Twickel
In 2009 werd het Pact van Twickel gesloten. In het bijbehorende uitvoeringsprogramma kwam opnieuw de betere inpassing van de N346 aan de orde. Een projectgroep onder leiding van de provincie ging aan het werk. Wederom werd Michael van Gessel als landschapsarchitect ingeschakeld. Het resultaat is een mooi plan dat lijkt op het plan uit 2003 maar zonder de verdiepte ligging.

Delden-West
Tot de aanleg van de Rondweg, circa veertig jaar geleden, liep de doorgaande oost-west verbinding door het centrum van Delden. Men dacht dat het nog een hele tijd zou duren voor de snelweg (A1) zou worden aangelegd en daarom was de aanleg van de Rondweg zeer urgent. Dat zal de verklaring zijn van de royale afmetingen van de weg die eerder doet denken aan een snelweg. Dit wordt nog versterkt door het halve klaverblad ter hoogte van de Deldeneresch waar de weg naar Almelo (N741) aantakt. Het nieuwe plan voorziet in een sterke versobering van de aanleg waarbij de doorsnijding door de es een stuk smaller wordt en de noordelijke lus helemaal vervalt. De route van en naar Twickel wordt een stuk simpeler. De beplantingen aan weerszijden van de Rondweg belemmeren het vrije zicht op de es en zullen verdwijnen. Dit biedt ook weer perspectieven voor de terugkeer van de Eschmolen. Een voetgangersbrug over de Rondweg herstelt de rechtstreekse verbinding naar het centrum van Delden. De Deldeneresch kan door deze ingrepen veel van haar vroegere allure terugkrijgen.

Delden-Midden
Hier loopt de weg door een smalle strook tussen Kasteel Twickel en het historische centrum van Delden. Het plan voorziet ook hier in versmalling van de doorsnijding waardoor het verkeerslawaai zich minder kan verspreiden naar de omgeving. Ook zal er geluidsabsorberend asfalt worden toegepast. In het verlengde van de Marktstraat komt een voetgangersbrug zodat vanuit hartje Delden de directe verbinding naar de watertoren terugkeert. Waar de weg de Twickelerlaan heeft afgesneden, komt een hoge voetgangersbrug zodat het weer mogelijk wordt vanaf de Hengelosestraat de Twickelerlaan te bereiken.

Delden-Oost
Ter hoogte van de Flierbeek en het tunneltje Ossenweide loopt de huidige Rondweg verhoogd door het landschap. De weg vormt daardoor een scheiding in het landschapspark dat eigenlijk doorloopt tot de Hengelosestraat. Dit effect wordt nog versterkt door de beplanting van de parallelweg. Het plan voorziet in verlaging van de weg tot maaiveldhoogte en het verwijderen van de beplanting langs de parallelweg. Ook komt er ter hoogte van Carelshaven een onderdoorgang voor voetgangers, in combinatie met faunavoorzieningen. Het kruispunt met verkeerslichten wordt mogelijk vervangen door een turborotonde.

Financiering
De kosten van dit plan zijn met circa 10 miljoen euro een stuk lager. Het komt er nu op aan de benodigde middelen te vinden. De Provincie Overijssel is als wegbeheerder natuurlijk de eerste partij die daarvoor aanspreekbaar is. Bovendien kan het werk gecombineerd worden met groot onderhoud dat toch binnen twee jaar moet plaatsvinden Er zijn echter ook plaatselijke belangen in het geding die een bijdrage van de gemeente en anderen kunnen rechtvaardigen.

Albert Schimmelpenninck

Uit: Twickelblad winter 2011

Terug

Lanen overpark hersteld en verjongd

Geholpen door het prachtige najaarsweer is de bosploeg van Twickel begonnen met de werkzaamheden in het Overpark. Volgens een ontwerp van landschapsarchitect Michael van Gessel wordt er een ‘nieuwe’ laan aangelegd. Ook de Kooidijk en een gedeelte van de Twickelerlaan worden verjongd.

Het meest in het oog springend is het in ere herstellen van de laan die vanaf de eikelschuur door het parkbos richting Oelerbeek loopt. Bij de overgang van de formele parkaanleg (rechte geometrische lijnen) naar het landschappelijke park (vloeiende natuurlijke lijnen) was deze verbinding verdwenen.  Aan weerzijden van het drie meter brede wandelpad wordt een dubbele eikenrij geplant. De bosploeg heeft ruimte gemaakt en de lijn uitgezet. Als het weer goed blijft, staan de bomen er voor de kerst in. De laan krijgt de naam Eysincsdijk, vernoemd naar het huis dat Herman van Twickel in 1347 kocht en daarmee de kiem van het huidige landgoed Twickel legde. De naam Eysincsdijk is te vinden op een oude kaart in het archief. Het geeft aan dat het net als de Kooidijk een verhoogd weglichaam door het dal van de Azelerbeek is, die tot het huis Eysinc behoorde.

Het tweede traject dat onder handen wordt genomen, wordt gevormd door de Kooidijk (en in het verlengde hiervan het Bornsevoetpad). Deze krijgt meer het karakter van een laan. Besloten is hier geen eiken te planten. Dat zou te veel oude bomen kosten. Door te kiezen voor beuken, die beter tegen schaduw kunnen, kunnen gezonde bomen blijven staan.

Tot slot wordt een deel van de Twickelerlaan verjongd. In dit deel tussen het kasteel en erve Braamrot is het laanbeeld bijna verdwenen. In het verleden zijn hier uit veiligheidsoverwegingen bomen geveld. Dit wordt het zesde stuk van de Twickelerlaan dat Twickel sinds 1993 heeft verjongd.

In een volgende fase worden langs de Twickelerlaan, parallel aan de Rondweg, bomen verwijderd. Hierdoor wordt het Overpark visueel minder in tweeën gesneden. Uit flora en faunaonderzoek is gebleken dat vleermuizen deze laan gebruiken om van Delden, waar ze overnachten, naar hun jachtgebied in de Twickeler bossen te trekken. Door aan de andere zijde van de Rondweg, langs de Hengelosestraat, een rij eiken te planten wordt het park op de juiste wijze begrensd en behouden de vleermuizen hun trekroute.

Hans Gierveld

Uit: Twickelblad winter 2011

Terug

Twickel start 1e fase herstel overpark.

Twickel werkt aan de realisatie van het masterplan dat de landschapsarchitect Michael van Gessel voor het park van Twickel maakte. In 2009 was het huispark gereed. Dit voorjaar organiseerde Twickel een informatieavond over de plannen voor het overpark. Het huispark is het omheinde deel van het park rond het kasteel. Het overpark is het gedeelte ten oosten van de Twickelerlaan. In het najaar begint Twickel met de werkzaamheden in dit deel van het park. Het verjongen van een gedeelte van de Twickelerlaan, het verbeteren van het laaneffect op de kooidijk en het herstel van een oude laan. Deze begint bij de eikelschuur, kruist de Twickelervaart en de Oelerbeek en eindigt in het voormalige Sterrenbos. In het voorjaar van 2012 wordt het fietspad bij het Laartunneltje verlegd.

Van de laanbomen in de Twickelerlaan tussen het kasteel en erve Braamrot zijn er nog maar weinig over. Van de paar bomen die er staan is een aantal niet vitaal. Deze moeten uit veiligheidsoverwegingen geveld worden. Twickel heeft besloten dat nu het moment gekomen is om dit deel van de laan te verjongen. Dat past in het verjongingsplan dat in 1933 voor de Twickelerlaan is opgesteld. Sindsdien is de laan op verschillende plekken verjongd. Het laanbeeld is daar weer hersteld.

Langs de Kooidijk is het laanbeeld verwaterd. Op een nieuwe eikenlaan aan te leggen moet er veel ruimte gecreëerd worden. Het oude bestaande eikenbos kan een kap ten behoeven van de aanleg van een laan niet verdragen. Twickel ziet er van af om hier een volledig nieuwe eikenlaan te planten. In plaats daarvan gaat zij een beukenlaan aanleggen onder de oude eiken. Beuken verdragen schaduw goed en zijn instaat te groeien onder de ouder eiken. Hierdoor ontstaat een laanbeeld. Ten behoeve van de laan worden hier 500 beuken onder de oude eiken geplant.

Door het huispark loopt een laan die bij de eikelschuur uitkomt. Deze liep vroeger door over de Twickelervaart en de Oelerbeek.  De kruising met de Twickelervaart is goed te herkennen. Daar ligt nu het hoge bruggetje. Ook bij de kruising met Oelerbeek zijn de landhoofden, de plek waar een brug ‘aan land’ komt, nog te vinden. Daar ligt nu geen brug. Het is de bedoeling dat daar weer een brug komt. Om deze laan aan te kunnen leggen worden er bomen gekapt. De stormen van 1972 en 1990 hebben grote gaten in het bos geslagen waardoor en in het tracé van de aan te leggen laan niet veel oude bomen meer staan. In deze gaten worden jongere bomen geveld. Daarbuiten worden oudere bomen geveld om samen ruimte te maken voor ruim 450 nieuwe laanbomen met daartussen een nieuw wandelpad.

In het voorjaar van 2012 wordt het fietspad tussen het Laartunneltje en de Twickelerlaan verlegd. Het fietspad krijgt daarmee voor de fietsers richting Hengelo een logischer verloop. Voor de fietsers richting het kasteel blijft het fietspad dat richting erve Braamrot loopt bestaan.  In een volgende fase wordt de beplanting in deze hoek aangepakt. Daarvoor wordt onderzocht of de eiken van het rentmeesterslaantje te verplanten zijn.

De werkzaamheden aan de lanen vinden in het komende winterseizoen plaats.

Kaartje ingrepen overpark in pdf.

Terug

Verslag symposium in kasteel Twickel over stadsranden

De economische recessie biedt kansen om stadsranden beter in te richten. Dat was één van de conclusies van een door Stichting Twickel georganiseerd symposium, vrijdag 16 september. Twickel zet zich in om de overgangszones tussen het landgoed en het stedelijk gebied een kwaliteitsimpuls te geven. Drie deskundige inleiders gingen met politici, landgoedeigenaren en bestuurders van natuur- en landschapsorganisaties in debat.

Algemeen werd de conclusie gedeeld dat de sterk verminderde behoefte aan grond voor woningen en industrie kansen biedt om de kwaliteit van de stadsranden te verbeteren. Plannen om steden en dorpen uit te breiden met nieuwe woningen en industriegebieden, zijn door de economische crisis grotendeels tot stilstand gekomen. Gemeenten zouden de bestemming van potentiële woningbouw of industrielocaties kunnen veranderen en investeren in de ruimtelijke kwaliteit van deze gebieden.

Over de vraag hoe deze zones er idealiter uit moeten zien, bestaan verschillende opvattingen. Moet de grens tussen stad en landelijk gebied hard worden afgebakend of is een meer geleidelijke overgang gewenst, met het risico van “verrommeling”? En welke vormen van recreatie in de stadsrand zijn gewenst? Planoloog Martin Goossen (Alterra) wees op het belang van diversiteit. “Mensen moeten een keuze kunnen maken.“ Recreanten hebben verschillende motieven, waarbij ‘even er tussenuit’  en ‘gezelligheid’  bovenaan staan. Wandelen, vooral in de natuur, is veruit de populairste bezigheid. Bij de inrichting van stadsranden moet het aanbod volgens Goossen worden afgestemd op de vraag. Twente scoort hoog bij cultuurtoeristen, zo blijkt volgens landschapsgeograaf Michiel Flooren van Saxion Hogeschool uit onderzoek. “Zij vinden een natuurlijke omgeving heel belangrijk. We hebben hier dan ook goud in handen.” Het landgoed Twickel kan volgens hem als een ‘sterk merk’ worden ingezet.

Consensus was er over de gewenste samenwerking van alle partijen. Gemeenten en landgoedeigenaren moeten in nauw overleg bepalen welke ontwikkelingen in de stadsrand gewenst zijn. “Maak per stadsrand één visie”, betoogde landschapsarchitect Benno Strootman. Uit onderzoek blijkt volgens hem dat er in de Netwerkstad Twente nog te weinig samenhang is tussen de gemeentelijke plannen. “Voorkomen moet worden dat steden naar elkaar toegroeien. Dat is ecologisch maar ook sociaal een ongewenste situatie. Mensen willen het einde van bebouwing kunnen zien.” Strootman hield een pleidooi richting gemeenten om meer energie te steken in de ontwikkeling en behoud van bufferzones, zoals de Groene Poort, en de groene wiggen en longen die als schakel fungeren tussen stedelijk- en landelijk gebied.

Als positief voorbeeld van intensieve samenwerking werd het Pact van Twickel genoemd waarin verschillende organisaties hebben afgesproken de ontwikkelingen die het landgoed raken, nauw op elkaar af te stemmen. Eén van de projecten uit het Pact van Twickel, de Grensweg, voorziet in een meer geleidelijke overgang tussen landgoed en stadsranden en het verminderen van de barrières door de snelwegen A1 en A35.

Door Martin Steenbeeke

Terug
 

Restauratie historische muren Hof te Dieren

Een deel van de historische muren van Hof te Dieren wordt gerestaureerd. De Koningsmuur, de tuinmuur en de muur om de voormalige moestuin hebben een totale lengte van circa 700 meter. Het zijn Rijksmonumenten met elk een eigen nummer.

Beetje bij beetje heeft de tand des tijds grip gekregen op de tuinmuren van het Hof te Dieren. Op tal van plaatsen is er schade, veelal ontstaan door weersinvloeden (storm, vorst, uitzetting door temperatuursverschillen). Ook kampen de muren met oproestend ankerwerk, oorlogsschade, wortelgroei in de voegen en druk van een hoger gelegen weg.

De restauratie van alle muren kost naar schatting 1,5 miljoen euro. Daarvan is nu de financiering van 400.000 euro rond. De Stichting Twickel en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, het vroegere Monumentenzorg, nemen ieder 50% voor hun rekening. Hopelijk komt er in de komende jaren meer budget beschikbaar. In de toekomst worden de muren ondergebracht in een speciale regeling voor de instandhouding van monumenten zodat er, indien nodig, regulier onderhoud uitgevoerd kan worden. 

De uitvoering van de eerste restauratiewerkzaamheden is inmiddels in volle gang. De muur langs de voormalige moestuin en de muur langs de Doesburgse dijk, de zogeheten Koningsmuur, worden onder handen genomen. Deze naam herinnert aan de tijd dat Koning-stadhouder Willem III eigenaar van het Hof te Dieren was. De muur zou dan ook uit rond 1700 stammen.
Het gedeelte dwars op de Doesburgsedijk is weer opgemetseld. Ook is er een begin gemaakt met het onderhoud en restauratie van de nog staande delen van de Koningsmuur en het gedeelte bij de ingang vanaf de Doesburgsedijk. Op één plaats is de weg in de loop der jaren zo opgehoogd en verbreed dat de muur daar langzaam is weggedrukt/ingestort. Het hoogteverschil bedraagt op sommige plaatsen anderhalve meter. Herstel is nu niet mogelijk, dat gebeurt later.

Per gedeelte wordt bekeken wat er gebeuren moet. Er worden delen muur ontmanteld, stenen afgebikt, verschillende soorten stenen bijgezocht en de muren worden in authentieke vorm en in het juiste metselverband weer opgemetseld. Hierbij is de juiste mortel van groot belang. De zandsteen-afdekkers worden hersteld, teruggeplaatst of nieuw gemaakt. Ook wordt een aantal poorten vernieuwd. Beheerder Wilke Schoemaker ziet toe op het behoud van de flora en fauna. “De flora- en fauna-aspecten in en om de muur zijn geïnventariseerd. Er groeien bijvoorbeeld muurvarens. We willen deze plantjes behouden. Ze zijn bijzonder en horen bij oude muren. Afhankelijk van de situatie gaan we eromheen restaureren of we herplaatsen de betreffende plantjes in een nieuwe voeg met kalkhoudende mortel.” Ook is er speciale aandacht voor vogels. Tijdens het broedseizoen is gekeken of er geen nesten in bomen en struiken nabij de muur zaten. In dat geval werd dit gedeelte even met rust gelaten.  

Het werk is voorbereid door architectenbureau Harmonische Architectuur en na een aanbesteding waarbij drie geselecteerde bedrijven inschreven, is het werk gegund aan gevelrestauratie bedrijf Takkenkamp uit Zelhem. De werkzaamheden zullen zeker tot aan de winter duren. 
 
Louis Volker

Uit: Twickelblad najaar 2011

Terug

Discussie over Rijnlandroute in cruciaal stadium

Al vele jaren wordt gesproken over een nieuwe autoweg van Katwijk naar de A4 met een aansluiting op de A44 bij Leiden. Dit is de zogenaamde Rijnlandroute. Afhankelijk van de tracékeuze vormt deze weg een ernstige bedreiging voor het Wassenaarse bezit van Twickel.

De discussie heeft een nieuwe impuls gekregen door het besluit het vliegveld Valkenburg tussen Wassenaar en Katwijk op te doeken en hier een woonwijk te bouwen. Een dergelijke ontwikkeling staat en valt bij een behoorlijke ontsluiting. Iedereen is het er wel over eens dat er wat moet gebeuren. De vraag is alleen welk tracé de voorkeur heeft.
In grote lijnen zijn er twee mogelijkheden:
• Het “poldertracé” door de Stevenshofjespolder net buiten de laatste uitbreidingswijk van Leiden en door Voorschoten naar de A4
• Het “Churchill Avenue”-tracé dwars door Leiden; dit komt neer op de herinrichting en deels ondertunneling van een bestaande route door Leiden.

Het poldertracé is zeer schadelijk voor het open polderlandschap tussen Wassenaar, Leiden en Voorschoten. Het zal onvermijdelijk leiden tot versnippering van dit gebied en aantasting van een bijzonder waardevol weidevogelgebied. Juist hier is één van de laatste mogelijkheden om het Groene Hart te verbinden met de duinen.
Het Churchill Avenue-tracé loopt in hoofdzaak door een al verstedelijkt gebied en heeft deze bezwaren dus niet. Uiteraard zijn er ook vele andere aspecten die bij de vergelijking een rol spelen zoals verkeerskundig, milieutechnisch, financieel, enz.

Bij de vorming van het nieuwe provinciaal bestuur eerder dit jaar is de keuze voor het poldertracé vastgelegd. Dit terwijl er nog geen goede vergelijking was gemaakt tussen beide tracés. Daar is veel rumoer over: de gemeentebesturen van onder andere Wassenaar en Voorschoten en een groot aantal buurtcomités hebben een actie op touw gezet om de nieuwe gedeputeerde Ingrid de Bondt op andere gedachten te brengen. Ook de Stichting Twickel heeft daar een steentje aan bijgedragen. Dit heeft er in ieder geval toe geleid dat zij heeft toegezegd beide tracés nader te zullen onderzoeken alvorens een definitieve keuze te maken. Daarmee is de goede afloop nog lang niet verzekerd maar de druk van vele kanten wordt verder opgevoerd.

Albert Schimmelpenninck

Uit: Twickelblad najaar 2011

Terug

Roy Schuurman nieuwe beheerder Twickel Zuid en Lage/Brecklenkamp

Per 18 april jl. is Roy Schuurman (33) begonnen als “groene” beheerder van het zuidelijk deel van het landgoed Twickel en de bezittingen van Twickel in Lage en Brecklenkamp.

Tot nu toe was Gert Jan Roelofs de enige groene beheerder van het landgoed Twickel. Het beheer van de bossen, natuurterreinen en het landschap van het grote en complexe landgoed stelt echter steeds hogere eisen. Ook de administratieve taken die met het beheer samenhangen zijn sterk toegenomen. Al deze werkzaamheden waren niet meer te doen door één beheerder. Daarom is besloten een tweede groene beheerder aan te stellen die samen met Gert Jan Roelofs verantwoordelijk zal zijn voor het “groene beheer” van het landgoed. Gert Jan zal zich daarbij toeleggen op het noordelijke en meest intensieve deel van het landgoed Twickel. Roy krijgt de verantwoordelijkheid voor het zuidelijk deel van het landgoed Twickel. Ook is hij verantwoordelijk voor het dagelijks beheer van het landgoed Lage ten noorden van Ootmarsum en aangrenzende terreinen in Breckelenkamp.

Roy heeft de Hogere Bosbouw- en Cultuurtechnische School in Velp afgerond. Daarna werkte Roy onder meer als projectmedewerker bij Landschapsbeheer Drenthe waar hij ruime ervaring heeft opgedaan bij het beheer van boerenerven, bos- en natuurterreinen en historische buitenplaatsen. Met name de variatie in werkzaamheden bij de Stichting Twickel, de onderlinge samenhang van cultuur en natuur, het verantwoord beheren van het landgoed en de verbondenheid hiermee spreken hem bijzonder aan.

Albert Schimmelpenninck

Uit: Twickelblad zomer 2011

Terug

De Umfassungsweg rond kasteel Twickel is sinds Pasen 2011 open voor het publiek

De Umfassungsweg is een wandelroute van ca. 9 km die de mooiste landschappen van het landgoed Twickel in een vloeiende lijn met elkaar verbindt. Vanaf Pasen staat deze route open voor de geïnteresseerde wandelaar.

Al op 16 februari werd de nieuwe wandelbrug over de Twickelervaart door de vertegenwoordigers van de provincie, het waterschap, de Regio Twente en de 3 omliggende gemeenten feestelijk geopend. Deze vormt een belangrijke schakel in de Umfassungsweg die toen echter nog niet helemaal gereed was.

De route heeft zijn naam te danken aan de Duitse landschapsarchitect Petzold die rond 1890 actief was om het landgoed van Baron van Heeckeren van Wassenaer verder te verfraaien. Het pad "omvat" het hart van het landgoed en geeft een uitstekende indruk van de verscheidenheid van het Twentse landschap. De route voert de wandelaar door het parklandschap rond het kasteel, de bossen, de halfopen weiden van de Azelermeen, over een vlonderpad door het natuurgebied Koematenveld, langs het eindpunt van de Twickelerlaan en tenslotte over de weidse Deldeneresch.

De Umfassungsweg is grotendeels aangelegd rond 1890. In 1891 overleed Petzold en waarschijnlijk is om die reden het laatste deel van de route nooit uitgevoerd. Pas in 2011 is het laatste deel met financiële steun van de provincie Overijssel en de gemeente Hof van Twente gerealiseerd. Heel kenmerkend is dat de route bijna uitsluitend vloeiende bogen kent.

De Umfassungsweg is de enige wandelroute op het landgoed die met paaltjes is uitgezet. De vorm van de paaltjes is geïnspireerd op de Jachtpalen van het landgoed. Deze van oorsprong zandstenen palen waren nodig om de jachtrechten op het landgoed veilig te stellen.

Aanwijzingen voor de wandelaar:
- het is mogelijk de route te beginnen bij het tunneltje bij Hotel De Zwaan of tegenover de Watertoren aan de weg naar Borne. Hier staan informatieborden.
- de route kan het best tegen de wijzers van de klok gelopen worden door de paaltjes te volgen.
- de bewegwijzering is alleen in die richting goed zichtbaar.
- delen van de route zijn uitsluitend geschikt voor wandelaars.
- in verband met de aanwezigheid van vee en kwetsbare natuur zijn honden op sommige delen van de route niet toegestaan (ook niet aangelijnd)
- onderweg zijn er alleen in de directe omgeving van Delden horecavoorzieningen.

Download kaartje Umfassungsweg.

Terug

Van de rentmeesterij

Pact van Twickel laat eerste resultaten zien

Op 16 februari werd de nieuwe brug over de Twickelervaart door oud-voorzitter Krudop geopend. Deze brug is een belangrijke schakel in de Umfassungsweg die met Pasen helemaal compleet moet zijn. De Umfassungsweg is het eerste uitvoeringsproject van het Pact van Twickel, een intentieovereenkomst die twee jaar geleden werd gesloten door de Provincie Overijssel, het Waterschap Regge en Dinkel, de Regio Twente, de gemeenten Hof van Twente, Hengelo en Borne en uiteraard de Stichting Twickel. Het Pact van Twickel beoogt het landgoed Twickel te versterken maar ook de recreatieve betekenis te bevorderen. Het completeren van de Umfassungsweg, die in een ruime boog van ca. 9 km om kasteel Twickel loopt, past daar goed in.
Ook op andere fronten wordt hard gewerkt aan uitvoeringsprojecten van het “Pact”. Zo gaf de provincie onlangs het groene licht voor een belangrijke ontwikkeling langs de Hagmolenbeek ten zuidwesten van Beckum. Dat betekent dat er middelen vrij komen om twee melkveebedrijven te verplaatsen en de vrijkomende gronden in te zetten voor natuurontwikkeling. Ook kan hierdoor de verkaveling voor de achterblijvende melkveebedrijven verbeterd worden.
Een derde voorbeeld is het Overpark, het parkgebied dat tegenover Kasteel Twickel ligt. Landschapsarchitect Michael van Gessel heeft voor dit geliefde wandelgebied een herstelplan gemaakt. Dankzij het budget van het “Pact” kan dit hopelijk nog dit jaar in uitvoering worden genomen. Elders in dit Twickelblad vindt u meer informatie over de voltooiing van de Umfassungsweg en het herstel van het Overpark.
Tegen de tijd dat u dit leest zijn de Statenverkiezingen achter de rug. Dat betekent ook dat er een nieuw college van Gedeputeerde Staten aan zal treden. Het is al wel duidelijk dat gedeputeerde Piet Jansen daarin niet zal terugkeren. Hij was de laatste tijd de voorzitter van de stuurgroep Pact van Twickel. Een woord van dank voor zijn inzet voor Twickel en die van de Provincie Overijssel is zeer op zijn plaats. Wij vertrouwen er op dat ook het nieuwe college met volle kracht zal helpen het uitvoeringsplan van het Pact te realiseren.

Albert Schimmelpenninck

Uit: Twickelblad voorjaar 2011

Terug

Krudopbrug blikvanger in Umfassungsweg

Ruim honderd jaar na het begin van de aanleg is de Umfassungsweg bijna voltooid. Het 9 kilometer lange pad voert wandelaars door verschillende landschappen rond het kasteel. De “Krudopbrug”, die half februari in het bijzijn van genodigden geopend werd, is een onmisbare en opvallende schakel.

Door het leggen van de laatste planken is de brug over de Twickelervaart officieel opgeleverd. De robuuste houten brug is ontworpen door landschapsarchitect Michael van Gessel, die ook heeft getekend voor de voltooiing van de Umfassungsweg. De 6 tot 12 meter lange brugpijlers zijn gemaakt van tropisch hardhout, het eikenhout van het brugdek en – leuningen is afkomstig uit de bossen van Twickel. 

Naamgever Edzard Krudop, oud-voorzitter van Stichting Twickel, mocht de eerste plank leggen, waarna de vertegenwoordigers van de partijen uit het Pact van Twickel zijn voorbeeld volgden. Dat de Umfassungsweg in omvang slechts het kleinste project van het Pact is, maakt het project niet minder belangrijk. “We zijn trots en blij dat we iets kunnen laten zien”, zei voorzitter Maurits Van den Wall Bake van de Stichting Twickel. Gedeputeerde Piet Jansen van de provincie Overijssel gaf aan dat de Umfassungsweg goed bijdraagt aan de landschappelijke en recreatieve doelen van het Pact. “Bewaren is ook ontwikkelen. De route wordt niet alleen hersteld maar ook afgemaakt.” Dat gebeurt dan 120 jaar na aanvang van de werkzaamheden, destijds volgens een ontwerp van de Duitse landschapsarchitect Eduard Petzold. “De Betuwelijn is er niets bij”, zei Piet Jansen met een knipoog, verwijzend naar de lange wordingsgeschiedenis. Jansen, die niet terugkeert als provinciaal politicus, gaf aan blij te zijn met de bijdrage die Twickel levert aan provinciale doelen op het gebied van cultuurhistorie, water, landbouw en recreatie. Hij riep de omliggende gemeenten op om behoedzaam om te gaan met het landgoed Twickel. “Je kunt de kip met gouden eieren maar één keer slachten, maar als je er goed voor zorgt, blijft ze gouden eieren leggen.” 

Overigens is de 9 kilometer lange wandelroute nog niet volledig voltooid. Direct na de Krudopbrug moet nog een vlonderpad door het Koematenveld worden aangelegd en ook aan de achterzijde van het Huispark moeten nog enige werkzaamheden verricht worden. Op 24 april, 2e paasdag, zal de complete Umfassungsweg voor het eerst open worden gesteld voor het publiek. Er zijn 3 startpunten: bij de Landgoedwinkel, bij hotel de Zwaan en tegenover de watertoren. De route is via Twickel-palen bewegwijzerd en is bedoeld om tegen de wijzers van de klok te worden bewandeld. Delen van het pad zijn alleen toegankelijk voor voetgangers zonder honden.

Martin Steenbeeke

Uit: Twickelblad voorjaar 2011

Terug

Herstelplan voor het Overpark

Het Huispark vormt samen met het Overpark de directe omgeving van Kasteel Twickel. Het Huispark ligt ten westen van de Twickelerlaan en het Overpark ten oosten van deze laan. Landschappelijk gezien lopen beide echter in elkaar over. Vanuit het Huispark zijn er zichtlijnen naar het Overpark en omgekeerd. Na de uitgebreide herstelwerkzaamheden in het Huispark is het nu de beurt aan het Overpark. Ook hier is sinds de tijd van landschapsarchitect Petzold de oorspronkelijke aanleg vervaagd door het ouder en groter worden van beplantingen, het verloren gaan van bomen (o.a. door stormen) en beperkt onderhoud. De aanleg van de Rondweg Delden heeft voor een grote verstoring van dit deel van de parkaanleg gezorgd.

Tijd dus voor een flinke opknapbeurt. Naast het herstellen van vele paden en boomgroepen biedt die ruimte voor enkele nieuwe toevoegingen en wijzigingen. De ingrepen zijn misschien niet zo groot maar het gaat om een flink gebied zodat het toch een groot werk wordt.
 
Enkele van de meest opvallende maatregelen zijn:

- Het doortrekken van de laan bij de Eikelschuur in het Overpark
- Het omvormen van een strook bos langs de Twickelervaart om een verbinding te krijgen met het Kalverweitje
- Het verwijderen van een deel van de beplanting langs de parallelweg van de Rondweg zodat het afgesneden deel van het park aan de andere zijde van deze weg weer ruimtelijk deel zal uitmaken van het Overpark
- Het verwijderen van de laanbeplanting en het verleggen van het Rentmeesterslaantje
- Het vervangen van circa 10 voetbruggen o.a. bij het “Kreeftengat”

Uit: Twickelblad voorjaar 2011

Terug